zoek de website het web
zoek in website van OPA
Fanoerios | Orthodoxe Parochie Amersfoort

Het Oude Geloof

Een woord vooraf

“Wonderbaar is God in Zijn heiligen!”

Een belangrijk woord vooraf.

Iedereen raakt wel eens iets kwijt.
Iedereen zoekt wel eens tot wanhopig worden toe.
Soms zonder resultaat.
Je vertelt je frustratie en de ander zegt: “Dan moet je bidden tot de heilige Fanoerios.”
Dat zeggen wij: “…bidden tot Fanoerios”.
Dat dóen wij niet.

Natuurlijk niet; wij bidden alleen tot God.
En soms zetten wij ons gebed kracht bij door een heilige te vragen God voor ons te bidden. Uit de Bijbel en de Heilige Traditie weten wij dat God de gebeden van de heiligen in Zijn hemelse Troonzaal binnen laat.

In Sint Fanoerios’ geval vragen wij de heilige niet om zijn gebed voor ons. Wij vragen om verhoring van zijn gebed voor zijn moeder.
En wij verwachten dat God Fanoerios’ bede van zijn stervensuur verhoort en dat wij het verlorene terugvinden.

En wijs nou niet de ander terecht die je de goede raad geeft om ‘tot Fanoerios’ te bidden.

De heilige grootmartelaar Fanoerios

De heilige grootmartelaar Fanoerios

De Orthodoxe Kerk canoniseert die heiligen die door het volk worden herkend. Ook als er bijna of helemaal niets over de heilige bekend is.
Van de heilige Fanoerios is heel weinig bekend. Het meeste blijft verhuld en verborgen. Wij kennen zijn naam; al dat is niet noodzakelijk. Hij zou ook vereerd kunnen worden als: “bekend aan God”.

Het is opmerkelijk dat de naam Fanoerios bij Orthodoxe en Oosterse Christenen bekender is dan die van menig heilige van wie het leven in detail beschreven is.
Fanoerios wordt al heel wat langer vereerd dan menig bekend heilige.
Zijn feest vieren wij al meer dan 500 jaar.

Dat is des te opmerkelijker omdat wij bijna niets van zijn leven weten. Wij weten niet waar hij geboren is, hoe hij leefde, wat hij voor zijn medemens deed. Er is een stil getuigenis dat hij na gruwelijke folteringen de marteldood stierf. Daarenboven hangt er rond hem een sfeer van goddelijke manifestatie die niemand begrijpt.

   Het waren heidenen, geen Christenen, die de heilige aan de wereld openbaarden. Een bende Arabieren waren plunderend door Rhodos getrokken. Tijdens hun strooptocht wierpen zij alles weg wat zij niet konden gebruiken. Monniken vonden tussen de achtergelaten troep een ikoon waarvan de verf nieuw en fris leek, alsof hij pas geschilderd was.

   Het gezicht van de heilige was goed te herkennen. In duidelijke letters stond zijn naam geschreven:
Fanoerios.
Die naam is afgeleid van ‘faneróo’, wat betekent ‘ik openbaar’.

Aan zijn kleding was te zien dat hij een jonge Romeinse soldaat was.
Langs de rand van de ikoon waren twaalf kleine ikonen geschilderd. Twaalf afbeeldingen waarin getoond werd aan welke gruwelijke folteringen Fanoerios was onderworpen. De schilderingen waren zo realistisch dat de schilder van de martelingen getuige moet zijn geweest. Het verbaasde de monniken dat deze ene ikoon zo fris en helder was gebleven, terwijl de andere uit de serie bijna volledig waren vergaan.

Een speurtocht begon, maar hoe men ook zocht, men vond geen enkele aanwijzing over deze heilige.

Maar zijn ikoon vertelde genoeg.

Langs de rand was te zien hoe Fanoerios voor een rechter stond, in het gevang zat, was gestenigd, op de pijnbank gelegd, met hakmessen bewerkt, aan een paal gebonden, met kaarsvlammen gebrand, voor wilde dieren gegooid, met een rotsblok geslagen en boven een kolenvuur geroosterd waarvan in de vlammen de dansende demon zichtbaar was.
Al deze verschrikkingen toonden Fanoerios als een van Gods onverwoestbare werktuigen.

De ikoon was op zichzelf voldoende bewijs voor zijn heiligheid.

Dat was de ook conclusie van Aartsbisschop Milos van Rhodos . Hij verzocht de Patriarch om de synode bijeen te roepen en officieel te verklaren dat Fanoerios een heilige is. En zo gebeurde het.
Zijn feestdag werd vastgesteld op 27 augustus, de dag waarop de ikoon werd gevonden.

Tere ere Gods en ter gedachtenis van de heilige werd daar een bisschopskerk gebouwd.



In het Heiligenjaar valt te lezen dat de heilige martelaar in het jaar 1500 op Rhodos aan verschillende mensen is verschenen. Zij zagen hem als een jonge soldaat, met in de ene hand een zwaard en in de andere een brandende kaars. En zo wordt hij sindsdien ook op ikonen afgebeeld.

In die tijd bevrijdt hij op hun beden met Gods hulp een groep pasgewijde priesters.

De heilige Fanoerios bekeerde zich tot Christus en Zijn Kerk. Vanzelfsprekend trachtte Hij zijn moeder over te halen hem daarin te volgen. Zijn moeder liet zich niet bekeren.
Fanoerios werd gearresteerd en toen hij weigerde zijn Verlosser te verloochenen werd hij ter dood veroordeeld. Hij werd op de meest gruwelijke wijze doodgemarteld.



Op het ogenblik van zijn sterven kon hij zijn moeder niet vergeten. Met de vrijmoedigheid die Gods strijders eigen is riep hij: “Heer, help allen die tot U bidden voor de redding van mijn arme moeder.”


Sindsdien heeft het gebed tot God voor het zielenheil van Fanoerios’ moeder gelovigen geholpen om verloren zaken terug te vinden.

Omdat haar naam onbekend is wordt zij in de dyptieken “de moeder van Fanoerios” genoemd.

Het Fanoeriosbrood/koek/cake/taart wordt meegenomen naar de kerk. Daar wordt het met een passende litia door de priester gewijd. Daarna wordt het onder de gelovigen en de armen verdeeld.

Het is de gewoonte om ook op zijn feest een brood mee naar de kerk te nemen en het met ten minste zeven andere mensen te delen.

Litia

Litia ter ere van de heilige grootmartelaar Fanoerios.

Na de Goddelijke Liturgie, als gezongen is: “De Naam de Heren zij gezegend … .”

P. bewierookt de het brood.

K. Apolitikion. Toon 4.

Een hemelse lofzang klinkt over heel de aarde. De engelenschaar viert met de aarde feest. Van boven prijzen zij in een hemelse lofzang uw moedige strijd en van beneden de hemelse heerlijkheid die u met uw werken en strijden hebt gevonden, roemrijke Fanoerios.

Eer…

Kondaak. Toon 3.

Gij hebt de priesters uit het goddeloos gevang gered, en door Goddelijke kracht hebt gij hun boeien gebroken. O Godminnende, moedig hebt gij de overmoed van de tyrannen beschaamd. Grootmartelaar, gij hebt de koren der engelen verheugd. Daarom vereren wij u, strijder Gods, roemrijke Fanoerios.

Nu en …

Theotokion Toon 1

Door de gebeden, Heer, van al Uw heilige en van de Moeder Gods, schenk ons Uw vrede en ontferm U over ons, want Gij alleen zijt menslievend.

Gebed voor de zegening van het Fanoeriosbrood.

P. Heer Jezus Christus, Gij Hemels Brood, Voedsel dat niet bederft, Voorziener die zo rijkelijk geeft, Schenker van al het goede, Die door Elia voedsel bracht zonder werk op het land; Gij Hoop van de wanhopigen, Hulp van de hulpelozen, Redder van onze zielen: zegen deze gaven en hen die ze brengen ter Uwer glorie en tot eer van Uw heilige en glorierijke Nieuwverschenen Grootmartelaar Fanoerios.

Alleen Goede, schenk hen die dit brood gebakken hebben al het goede van deze wereld en van wat deze wereld overstijgt.
Verheug hen met de vreugde van Uw Aangezicht, toon hen de paden naar hun redding. Verhoor vlug wat zij vragen met hun hart en hun bedoelingen. Leid hen door Uw geboden tot elk goed werk opdat zij, vol vreugde en zonder ophouden Uw hooggeëerde koninklijke naam mogen bezingen en verheerlijken.

Door de voorbeden van onze hooggezegende Vrouwe de Moeder Gods en Altijdmaagd Maria, van de heilige roemrijke Grootmartelaar Fanoerios de wonderdoener, en van al Uw heiligen: want Gij zijt het die alles zegent, heiligt, vermenigvuldigt en voedt, O Christus onze God, en tot U zenden wij onze lof, evenals tot Uw beginloze Vader, en Uw Alheilige en goede en levendmakende Geest, nu en altijd, en in de eeuwen de eeuwen.

Amen

Fanoeropita

Sint Fanoerios/Brood/ Koek/ Cake/ Taart

Fanoeropita

Deze speciale cake wordt gebakken ter ere van Sint Fanoerios.

Hij is bekend geworden als beschermer van priesters in verdrukking.
Zijn steun wordt gevraagd bij het vinden van een geliefde.
Maar zijn hulp wordt vooral ingeroepen bij het terugvinden van verloren voorwerpen.

Voor je begint te zoeken zeg je:
= Heilige Fanoerios, moge voor uw hulp uw moeder gezegend worden met eeuwige vrede.=

Als je het verlorene gevonden hebt bak je de cake en brengt die naar de kerk om hem te laten zegenen en uit te delen.

Jezus Christus leert in gelijkenissen:
“Deel in mijn blijdschap, want ik heb mijn verloren schaap weer teruggevonden.”
“Deel in mijn blijdschap, want de drachme die ik verloren had, heb ik teruggevonden.”

Voor het bakken herhaal je:
= ‘Heilige Fanoerios, moge voor uw hulp uw moeder gezegend worden met eeuwige vrede.’=

Breng hem als hij klaar is naar de kerk om gezegend, uitgedeeld en genoten te worden.

recepten

Recepten

Er zijn evenveel recepten als er Orthodoxe moeders en oma’s zijn.

Vaders en kinderen vinden het heerlijk om ze te maken.

(De keuken wordt heus wel weer schoon.)

eenvoudig recept

eenvoudig recept

Zet de ingrediënten klaar:
1 kopje suiker
1 kopje olie
2 kopjes sinaasappelsap
4 kopjes zelfrijzend bakmeel*
3/4 kopje rozijnen
3/4 kopje gehakte walnoten

* In plaats daarvan kun je ook 4 kopjes bloem, 1 eetlepel bakpoeder en een snufje zout nemen.

Meng de olie en de suiker net zo lang door elkaar tot het crèmig is.
Los in een aparte kom de bakpoeder op in de sinaasappelsap.
(Kinderen vinden dit prachtig om te doen: het schuimt zo lekker.)
Voeg de bloem, de rozijnen en de noten toe.
Giet het in een ingevette en met bloem bestoven tulband- of bakvorm.
Ben je vaak wat kwijt, overweeg dan de aanschaf van een anti-aanbak vorm.
Bak hem ruim drie kwartier bij 180º C.
Hij is gaar als een ingestoken tandenstoker er schoon uit komt.

Breng hem naar de kerk om gezegend en uitgedeeld te worden.

uitgebreider recept

uitgebreider recept

Zet de ingrediënten klaar:
4 kopjes zelfrijzend bakmeel*
1 theelepel kaneel
1 kop olie
1 kop plus 2 eetlepels suiker
12 eetlepels sinaasappelsap
1/2 kopje water
geraspte citroenschil
1/2 kop donkere rozijnen
1/2 kop lichte rozijnen
1/2 kop fijngehakte walnoten
(+voor een kruidiger koek:1/2 theelepel gemalen kruidnagel)

glazuursuiker

* In plaats daarvan kun je ook 4 kopjes bloem, 1 eetlepel bakpoeder en een snufje zout nemen.

Meng de meel en de kaneel. Klop in een aparte kom de olie, suiker, sinaasappelsap, water en citroenschil tot een glad mengsel. Voeg de rozijnen, noten en het meelmengsel toe. Meng het geheel goed.
Beboter de vorm en bestuif hem van binnen met meel.
(Of neem een anti-aanbak vorm.)
Giet het beslag erin en bak het drie kwartier bij 180º C.
Laat het brood afkoelen, glazuur het en laat het voor de smaak 24 uur rusten.
Breng hem naar de kerk om gezegend en uitgedeeld te worden.

zeer uigebreid recept

Voor het terugvinden van portefeuille met auto- en identiteitspapieren èn agenda:

zeer uitgebreid recept

De hoeveelheid is geschikt voor een brood- of cakevorm.
Verdubbel het voor een tulbandvorm.

Oven voorverwarmen op 180º C.

Ingrediënten klaarzetten.

Meng in een grote, zware sauspan met dikke bodem:
1. 1 kopje sinaasappelsap
2. 1/2 kopje cognac
3. 2 eetlepels ongezouten boter
4. 1/2 theelepel zout
5. 2 kopjes gele rozijnen
6. 3/4 kopje suiker
7. 1/2 kopje honing
8. 1 eetlepel kaneelpoeder
9. 1/2 theelepel gemalen kruidnagel

Breng het langzaam aan de kook. Zet het gas laag en laat het precies tien minuten sudderen. ‘t Kan langer, maar dan krijg je een soort zoetruikende baksteen.

Laat de pan met het mengsel in koud water volledig afkoelen.

Zeef door het koele mengsel*:
2 koppen bloem
2 theelepels bakpoeder
1/2 theelepel zuiveringszout
*In plaats van deze drie kun je er ook twee koppen zelfrijzend bakmeel gebruiken.

Roer het mengsel 8 à 10 minuten stevig door elkaar, tot het glad en romig is.

Roer er 2 eetlepels geraspte sinaasappelschil doorheen.

Giet het in een spring- of cakevorm.

Bestrooi het als je wilt met een 1/2 kopje sesamzaad.

Bak het 1 à 1 1/2 uur; hij is gaar als een ingestoken voorwerp er schoon uit komt.

Besprenkel jouw fanoeropita met 1/4 kopje cognac en laat hem in de pan helemaal afkoelen.

Breng hem naar de kerk om gezegend en uitgedeeld te worden.